Gazeuse vroeger was een drankje dat veel mensen zich nog goed herinneren uit hun jeugd, vooral uit de tijd voordat frisdranken als cola en sinas overal te koop waren. Het was een zoete en bruisende limonade, vaak in een glazen fles met een dop die je moeilijk open kreeg. Gazeuse was het drankje bij feestjes, op zondagmiddag, of gewoon als je iets bijzonders wilde drinken. Het verhaal van dit drankje laat niet alleen zien wat mensen vroeger dronken, maar vertelt ook iets over tradities en het gevoel van gezelligheid.
E
Een drankje met bubbels en herinneringen
Wie aan gazeuse denkt, denkt meestal aan een grote fles met kleurtjes en vrolijke etiketten. Meestal waren deze frisdranken licht gekleurd: geel, groen of oranje. Het werd gemaakt met veel suiker, water, een smaakstof en vooral veel prik, ook wel koolzuur genoemd. Dat zorgde ervoor dat het drankje tintelde op je tong en ging bruisen als je het inschonk. Vaak werd gazeuse op tafel gezet bij bijzondere momenten, zoals een verjaardag van opa of op de verjaardag van het hele gezin. Meestal werd er dan ook een schaal met chips en blokjes kaas bij gezet. Veel grootouders en vaders en moeders van nu kunnen nog precies die smaak voor zich halen als ze eraan denken. Het drinken van gazeuse hoort dus duidelijk bij mooie herinneringen uit hun jeugd.
Exota, Spoetnik en andere bekende soorten
Naast gazeuse waren er ook andere bekende namen voor deze priklimonades, zoals Exota, Joy en Spoetnik.
Exota was vooral bekend door de felle kleuren en het gesis als je de fles opendeed. Spoetnik was een bijzonder drankje waarbij je eerst koffiemelk en suiker in een glas deed en daaroverheen een laag gazeuse schonk. Dan kreeg je een zoet, romig drankje dat erg populair was onder kinderen, vooral op speciale avonden of tijdens een feestje. Veel mensen vonden het openen van zo’n fles spannend, want het kon nog wel eens gebeuren dat het drankje de hele tafel onderspoot. Soms vroegen kinderen aan hun vader of broer om de fles open te maken, uit angst voor de spuitende inhoud. Niet alle gazeuse was hetzelfde; de smaak en kleur konden per merk of regio verschillen. Toch waren ze allemaal zoet en lekker fris, zeker als ze goed koud stonden.
- Exota
- Joy
- Spoetnik
Waarom gazeuse vroeger zo bijzonder was
Vroeger was gazeuse niet zomaar een frisdrank die je iedere dag dronk. Het was iets waar je naar uitkeek, omdat het niet altijd in huis was. Suiker was kostbaar en prikdrank werd vaak bewaard voor speciale gelegenheden. Een glaasje gazeuse stond voor een feestelijk moment. Veel gezinnen bewaarden de lege flessen om ze later weer in te leveren in de winkel en nieuw statiegeld te krijgen. Kinderen vonden het een belevenis om de fles te ruilen, want vaak kregen ze dan van hun moeder een centje voor een snoepje. De flessen werden meestal gedeeld met meerdere mensen. Iedereen kreeg een klein glaasje, zodat het voor iedereen genoeg was. Dat maakte gazeuse nog meer iets voor samen delen en genieten. Het samen drinken van priklimonade hoort bij de gezelligheid van vroeger, toen alles wat simpeler was en kleine dingen al voor veel plezier konden zorgen.
Waarom je gazeuse nog steeds tegenkomt
Hoewel gazeuse in zijn bekende oude vorm niet overal meer te vinden is, bestaan er nog steeds winkels of markten waar je het kunt kopen. Sommige kleine merken maken soms nog gazeusedrank, vaak als een knipoog naar het verleden. Je ziet de oude glazen flesjes nu minder vaak, want de meeste frisdrank zit tegenwoordig in plastic flessen of blikjes. Toch maken de verhalen over gazeuse onderdeel uit van veel Nederlandse familieherinneringen. Op sommige plekken worden oude smaken opnieuw gemaakt voor speciale gelegenheden, bijvoorbeeld een dorpsfeest of een retrofeestje. Mensen vinden het leuk om die oude smaken nog eens te proeven en te laten zien aan hun kinderen en kleinkinderen. Het proeven van deze ouderwetse limonade is dan ook een manier om even terug te gaan naar de tijd van toen. Het roept vaak warme gevoelens op en laat zien hoe sommige dingen blijven bestaan doordat mensen er graag over blijven vertellen.
Veelgestelde vragen over gazeuse vroeger
Wat is het verschil tussen gazeuse en gewone frisdrank?
Gazeuse was vaak zoeter en simpeler dan veel frisdranken van nu. Het werd meestal verkocht in glazen flessen en had minder verschillende smaken dan wat er nu verkrijgbaar is.
Waarom werd gazeuse meestal bij feestjes gedronken?
Vroeger was gazeuse iets bijzonders, omdat het prijzig was en niet elke dag in huis stond. Daarom kregen mensen het vooral bij verjaardagen of speciale momenten.
Bestaat gazeuse nu nog steeds?
Gazeuse wordt bijna niet meer op de ouderwetse manier gemaakt, maar er zijn nog steeds merken die oude soorten frisdrank opnieuw uitbrengen. Soms vind je gazeuse bij een streekwinkel of speciaalzaak.
Hoe smaakt gazeuse vroeger?
De smaak van gazeuse was heel zoet, licht fruitig en fris door de bubbels. Veel mensen vinden het lekkerder dan gewone limonade.
Waar komt het woord gazeuse vandaan?
Het woord gazeuse komt uit het Frans en betekent bruisend of sprankelend, precies zoals het drankje is: een limonade met koolzuur en veel bubbels.
