Biobased bouwen krijgt steeds meer aandacht en past in een algemene beweging naar duurzaam leven. Bij deze manier van bouwen draait het om de natuur als basis. Denk aan hout, vlas, hennep of materialen van schimmels en bacteriën. Het doel is om minder afhankelijk te zijn van grondstoffen die niet terugkomen en meer zorg te dragen voor de aarde.
De kern van biobased bouwen
Bouwen op biologische basis betekent dat je materialen gebruikt die afkomstig zijn uit de natuur. Dit kunnen planten zijn die speciaal worden gekweekt, maar ook resten uit de landbouw. Soms worden er zelfs materialen gemaakt van dierlijke producten of van schimmels en bacteriën. Bij het maken en gebruiken van deze materialen wordt goed nagedacht over het milieu. Het idee is dat je niet meer neemt dan wat de natuur opnieuw kan leveren, zodat ook volgende generaties kunnen bouwen en wonen.
Voordelen voor milieu en samenleving
Het gebruik van natuurlijke materialen heeft duidelijke voordelen voor het klimaat. Veel gewone bouwmaterialen, zoals beton en staal, zorgen voor veel uitstoot van schadelijke stoffen. Vanuit dat oogpunt is bouwen met natuurlijke materialen minder zwaar voor de aarde. Planten nemen CO2 op als ze groeien. Daardoor kunnen huizen of andere gebouwen van biobased materialen zelfs bijdragen aan het vastleggen van CO2, in plaats van het uit te stoten. Na de levensduur van het gebouw kunnen veel van deze materialen weer terug de natuur in, zonder schade. In het algemeen zorgt dat ervoor dat afval minder wordt en dat er minder vervuiling is.
Voorbeelden van biobased materialen in de bouw
Er zijn veel verschillende materialen mogelijk als je bouwt op basis van de natuur. Hout is het bekendste voorbeeld. Maar denk ook aan isolatie gemaakt van vlas, hennep, schapenwol of stro. Nieuwe voorbeelden zijn platen van mycelium (de wortels van paddenstoelen) of bakstenen uit samengeperste aarde met vezels van planten. Sommige materialen zijn zelfs gemaakt van zeewier of bamboe. Al deze materialen groeien relatief snel terug in de natuur. Het brengt weinig schade en kan vaak na gebruik weer worden afgebroken door de omgeving zelf.
- hout
- isolatie gemaakt van vlas, hennep, schapenwol of stro
- platen van mycelium (de wortels van paddenstoelen)
- bakstenen uit samengeperste aarde met vezels van planten
- zeewier
- bamboe
Toepassingen en ontwikkelingen in biobased bouwen
Natuurvriendelijk bouwen wordt op veel plekken in Nederland getest. Steeds meer huizen, scholen en zelfs kantoren krijgen vloeren, muren en daken die zijn gemaakt van planten, hout of dierlijke vezels. Ontwerpers en bouwers bedenken steeds nieuwe technieken om hun projecten veilig en stevig te maken, ook al worden de grondstoffen vernieuwd. Er zijn bedrijven die zich helemaal richten op het kweken van materialen voor biobased bouwen. Sommige ontwerpen maken gebruik van de combinatie tussen natuurlijke en gewone materialen. Daardoor zijn gebouwen stevig, maar toch vriendelijker voor het milieu. Het algemeen idee is dat deze manier van bouwen stap voor stap meer gebruikt zal worden binnen de hele bouwsector.
Uitdagingen en toekomstperspectief
Bouwen met de natuur als basis heeft ook een aantal uitdagingen. Niet alle biobased materialen zijn even goed bestand tegen vocht, schimmels of brand. Dat vraagt om slimme oplossingen. Voor sommige materialen is er nog weinig kennis over hoe ze lang meegaan of wat hun gedrag is in extreme omstandigheden. Een andere uitdaging is de beschikbaarheid. Soms is er niet genoeg grond of ruimte om de planten te verbouwen, zeker niet als iedereen overstapt. Ook zijn de kosten van sommige materialen nu nog hoger dan traditionele grondstoffen. Toch zien veel deskundigen een positieve toekomst voor biobased bouwen in het algemeen. Met meer onderzoek en meer aanbod komen de voordelen vaker beschikbaar voor iedereen.
Meest gestelde vragen over biobased bouwen
Wat maakt biobased bouwen anders dan gewoon bouwen?
Biobased bouwen verschilt van gewoon bouwen omdat het gebruikmaakt van materialen die uit de natuur komen en weer terug kunnen in het milieu, terwijl gewoon bouwen vaak gebruikmaakt van materialen als beton, staal of steen.
Kunnen biobased gebouwen even stevig zijn als gebouwen van beton of baksteen?
Gebouwen die zijn gemaakt van natuurlijke materialen kunnen even stevig zijn als gebouwen van beton of baksteen, als ze goed worden ontworpen en gebouwd.
Is biobased bouwen duurder dan traditionele bouw?
Biobased bouwen kan soms duurder zijn omdat sommige materialen nog nieuw zijn en minder vaak worden toegepast. Als meer mensen ermee gaan bouwen, wordt het waarschijnlijk goedkoper.
Welke soorten planten of materialen worden gebruikt voor biobased bouwen?
Bij biobased bouwen worden vaak hout, vlas, hennep, stro, schapenwol, bamboe en mycelium gebruikt. Deze materialen groeien opnieuw en zijn minder belastend voor het milieu.
Kan een huis dat is gebouwd met natuurlijke materialen goed tegen regen en wind?
Huizen van biobased materialen kunnen goed tegen regen en wind als ze goed worden afgewerkt en beschermd. Ontwerpers gebruiken speciale technieken om de huizen stevig en veilig te maken.
